|
O gentile Tonara, terra de musas, santa e beneitta, Patria mia cara, cand'est chi b'happ'a benner in bisitta? E m'has a dare sa jara abba de Croccoledda tantu fritta? A cando 'ider sas nies, sas c'happo appettigadu ateras dies?
Ah dura lontananzia! a sa chi m'hat sa sorte cundennadu. Mi 'enit s'arregordanzia de unu tempus ispensieradu, s'onesta comunanzia de amigos chi happo abbandonadu; mi torrat a sa mente unu tempus passadu allegramente.
A' cussu pensamentu giā' m'abbizo de cantu happo perdėdu, e vivo cun lamentu che puzzone ch'est foras dae nidu; proende un'isgumentu chi mai happo proadu ne sentėdu. Su pensamentu 'olat a tie, terra gentile, e si consolat.
Bellas, seguras roccas, chi frittas dades abbas cristallinas; filende, cun sas broccas in testa, bos bisittant sas femminas. Abbas chi sas piccioccas isprigant da chi sas laras purpurinas frittint pro gustare su nettare chi ridend'andat a mare.
Majestosas muntagnas fėzas de su canudu Gennargentu, ch'in sas virdes campagnas sas nucciolas bos faghent ornamentu; seculares castagnas, chi supervas halzades a su bentu virdes ramos umbrosos, dulche nidu de cantos pibiosos.
Semper bos sogno, vanu perō est custu sognu, it'amalgura! Deo bos so lontanu, in brazzos a sa mia disaura; sent'in cor'un'arcanu sensu, si penso sol'a sa dulzura chi unu tempus godia, torrat trista s'allegra musa mia.
Cando chi a sa mente cunzedo liberament'in te pensare, o Patria, prepotente mi sento su bisonz' 'e suspirare, e una lagrim'ardente mai faghet a mancu de bagnare sas siccas laras mias, bramosas solu de abbas natias.
Tue Tonara, vantas gentil'e profumadu su terrenu, in issu riccas piantas c'amorant de su chelu su serenu; magnetizzas, incantas. Pares una viola indun'amenu giardinu de incantu: eo m'inchino pro te, ses logu santu.
Si d'esser Cab' 'e Susu non tenes sa pretesa macca e vana, tue vantas su fusu onestu fėlador' 'e bona lana; tantu nde faghes usu chi meritas sa fama chi ti dana, d'esser'industriosa, povera ma onorad'in dogni cosa.
Pro turrones famada, de sa Sardign’in sas primas fieras, faghes front'a Pattada. Cando moves a festas furisteras andas accumpagnada dae sas fentomadas caffetteras, chi totta nott'in pč dispensant a sos festantes su caffč,
Dogni ann'in beranu ti mudas, ricca, d'ervas e fiores, dae su Campidanu torrant in sin'a tie sos pastores, tando ses fittianu dulche nidu de festas e amores, e tue, gentile, ispricas su gosu tou in cantos e musėcas.
Ite fest'ite briu! Ses dae sa bassura imbidiada; sos caldos de s'istėu Cagliari fuit, un'iscampagnada si faghet a su riu Pitzirimasa, inue sa cascada dulchement'in sos graves crastos, falat cun murmuros suaves.
De nott'in sas carrellas cando ridet sa Lun'in su lugore, filant sas pastorellas e tessent dulches divignos de amore: sunt de Canente bellas melodias, iscultat su pastore, e dae sa muntagna distinghet su salud' 'e sa cumpagna.
Canta, canta continu, o Patria de Larent'e de Cappeddu; de musas ses giardinu, cara ses a Tomas'e Bacchiseddu; t'allegrat Aostinu, ca possidit bernescu su faeddu, cun sa musa brullana si mustrat dignu fiz' 'e Pepp'Egiana.
In s'attonzu s'anzone si partit volunter'a terr'istranza, su 'ent' 'e santu Simone chi tenet fama timid'e metanza nd'iscudet s'ischissone: sa gioventude, collinde castanza, in sa ricca foresta tesset cantos de gioi'e de festa.
Sunt boghes de cuntentu, trillos de puzzoneddu innamoradu; liricas de Larentu chi consolant su coro angustiadu. Eolo turbolentu non si mustrat pius, ma, incantadu, si faghet volunteri de gentiles profumos dispenseri.
Cando frittu bennalzu ti mudat de sa sua biancura, t'iscaldit su telalzu tessinde s'onorada fėladura, mentres su 'ervegalzu t'approntat lana noa in pianura. De cuss'onesta lana nd'attestant sas calcheras de Tiana.
Sa tua gioventude paret naschid'in terra nuoresa, colores e salude possidit e s'est unica in bellesa, no est pro sa virtude de sa capitta ruj'Osilesa, belles'est naturale, senza s'ingann' 'e s'artifissiale.
Parent neulas fėntas sas fizas tuas, caras e dilettas, chi sutta de sas chintas mustran tesoros de formas perfettas, e a su sinu astrintas giughene de broccadu sas palettas; cun s'insoro presenzia provocant d'unu Giobbe sa passenzia.
Parent madonninas de Raffaell'in sas famosas telas, non sunt signorinas chi si tinghent sas laras a bandelas, ma sunt montaninas bellas, friscas e sanas. Hant sas melas provocantes de sinu, sutta su velu de candidu linu.
Issas parent lizos, biancas, bellas, robustas e sanas; mammas de sette fizos cumparint chi ancora sunt bajanas. Isfidant sos fastizos de sa vida, e zeltas anzianas faghent narrer a fama: ŦEst pius bezza sa fiza de sa mamaŧ.
Ogni mente s'abbassat gentile, pro ti fagher cumplimentu, s'istranzu cando passat dae te no nde restat discuntentu, anzis cando ti lassat provat in coro veru sentimentu: a tottus est nodia s'isquisita tua cortesia.
Ses ben'amministrada de zente chi t'est dende bona ghia, partidu no bi nd'ada chi turbet in sinu tou s'armonia, ca ti ses ribellada un' 'orta contr'a s'antiga tirannia, e da c'has dadu prou de firmesa, ses fiorind'a nou.
Lughe noa ti …....... …………………………………. …………………………………. ..…………………s’inquisizione …………………………………. …………………………………. ..……………chimera Epaminonda serena e severa.
O terra de dulzuras, pro te so trist'e vivend'in regiru, dae custas bassuras riverente ti mand'unu suspiru; in tantas amalguras, disizosu de te, in su zeffėru de su ridente abrile, ti faeddo de me terra gentile.
In custu logu insanu de umbras virdes mai mi ristoro, unu sole africanu, tintul'e ispinosu fėgumoro: un'immensu pianu, si cheres bellu in sas ispigas d'oro, ma in su fangu sas ranas narant chi sas ačras no sunt sanas.
Sa bella gioventude, si naschidu bi nd'hat, ha fattu pasu, mancantes de salude sunt sas bajanas a color' 'e casu: si perdet sa virtude, sa poesi'a pedir'unu basu: sos omines isculzos, cambi pilosos peus de sos ulzos.
Cara Patria mia, assumancu b'has abba cristallina, inogh'est porcheria chi frazigat e pudit s'istentina: pro unu ticch'ebbia chi si nde buffat bi cheret sa china. Sunt abbas malaittas, chi faghent fėnas a segar'a fittas.
In tanta pestilenza de'a su versu libero sas alas, fuo cun frequenzia boes errantes, de ideas malas, chi faghent riverenzia ch'est su matess'a narrer: ŦTorr'in palasŧ. In su trist'and'e torru si proat su sabore c’hat su corru.
O versu, a dogni costu ti chelz'in bidd'andamus a inie, custu no est su postu, in custu fangu non sutterr'a tie: deo mi so propostu de t' 'ider galu cattighende nie. Ti chelz'in terras sanas, no inoghe cantende cun sas ranas. |
.....
. |